Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII trải qua mấy giai đoạn

1. Tóm tắt lý thuyết

1.1. Nước Pháp trước cách mạng

a. Tình hình kinh tế

Nông nghiệp lạc hậu, kém phát triển.

Công thương nghiệp đã phát triển nhưng lại bị chế độ phong kiến kìm hãm.

b. Tình hình chính trị xã hội

Chính trị: Duy trì chế độ quân chủ chuyên chế, mọi quyền hành đều nằm trong tay vua.

Xã hội: gồm 3 đẳng cấp: Tăng lữ, quý tộc và đẳng cấp thứ 3.

+ Tăng lữ và quý tộc được hưởng đặc quyền, đặc lợi.

+ Đẳng cấp thứ 3 gồm tư sản, nông dân, bình dân thành thị. Trong đó, nông dân nghèo khổ nhất, tư sản có thế lực về kinh tế nhưng lại bị kìm hãm về chính trị, không có bất cứ một chức danh, một đặc quyền nào.

c. Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng

Chế độ quân chủ chuyên chế đã kìm hãm sự phát triển của cả kinh tế và xã hội. Chính vì vậy đã bị tố cáo, phê phán trong lĩnh vực văn hóa tư tưởng ( triết học ánh sáng). Tiêu biểu là: Sác-lơ Mông-te-xki-ơ, Vôn-te, Ru-xô.

Những tư tưởng tiên tiến thức tỉnh mọi người và có tác dụng chuẩn bị tích cực cho cách mạng.

1.2. Cách mạng bùng nổ

a. Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế

Biểu hiện:

+ Nhà nước nợ nhiều, không có khả năng trả nổi. Phải thu nhiều thứ thuế, công thương nghiệp đình đốn, công nhân và thợ thủ công thất nghiệp.

+ Các cuộc khởi nghĩa của nhân dân nổ ra khắp mọi nơi.

Diễn biến

+ 05/05/1789, hội nghị ba đẳng cấp được tổ chức. Đẳng cấp thứ ba phản đối chủ trương tăng thuế của nhà vua.

+ 17/06/1789, đại biểu đẳng cấp thứ ba tự họp thành Hội đồng dân tộc và tuyên bố là Quốc hội lập hiến có quyền soạn thảo Hiến pháp, thông qua các đạo luật về tài chính. Vua và quân đội đã lựa chọn quân đội để uy hiếp.

+ Quần chúng nhân dân đã dùng vũ trang chống lại nhà vua, binh lính cũng nghiêng về phía nhân dân.

+ 14/07/1789, nhân dân tấn công chiếm pháo đài nhà tù Ba-xtin.

=> Mở đầu cho thắng lợi kháng chiến là thắng lợi của cách mạng Pháp.

1.3. Sự phát triển của cách mạng

a. Chế độ quân chủ lập hiến ( từ ngày 14/07/1789 đến ngày 10/08/1792)

Phái Lập hiến nắm quyền đã:

+ Hạn chế quyền của nhà vua.

+ Tháng 8/1789, thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền.

+ Tháng 9/1791, thông qua Hiến pháp, xác lập chế độ quân chủ lập hiến.

Tháng 4/1792, liên minh Áo Phổ cùng bọn phản động trong nước Pháp chống lại cách mạng. Tháng 8/1792, 80 vạn quân Phổ tràn vào nước Pháp.

10/8/1792, nhân dân lật đổ sự thống trị của phái Lập hiến, xóa bỏ chế độ phong kiến.

b. Bước đầu của nền Cộng hòa ( từ ngày 21/9/1792 đến ngày 2/6/2793)

Sau khi lật đổ phái Lập hiến, chính quyền chuyển sang tay phái Ghi-rông-đanh.

+ Ngày 21/9/1792, thành lập nền cộng hòa. 21/1/1793 xử tử vua Lu-I XVI

+ 20/9/1792, quân Pháp giành thắng lợi ở Van-ni sau đó chuyển sang phản công đuổi quân địch ra khỏi đất nước.

+ Mùa xuân năm 1793, liên minh phong kiến châu Âu và quân Anh lại tấn công nước Pháp, phản động trong nước nổi dậy.

Nạn đầu cơ tích trữ hoành hành, lạm phát tăng cao, đời sống của nhân dân vô cùng khó khăn. Trong khi đó, phái Gi-rông-đanh không lo chống ngoại xâm, nội phản và ổn định cuộc sống nhân dân mà chỉ lo củng cố quyền lực.

=> 2/6/1793, nhân dân Pa-ri, dưới sự lãnh đạo của Rô-be-xpi-e khởi nghĩa lật đổ phái Ghi-rông-đanh.

c. Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh (từ ngày 2/6/1793 đến ngày 27/7/1794)

Phái Gia-cô-banh đứng đầu là Rô-be-xpi-e cầm quyền đã thi hành một số các biện pháp:

+ Trả lại đất công bị quý tộc phong kiến chiếm đoạt cho nông dân.

+ Chia nhỏ đất đai để bán cho nông dân.

+ Trưng thu lúa mì, quy định mức giá, mức lương.

Kết quả: Nền kinh tế phát triển, xã hội dần ổn định. Chiến thắng được thù trong giặc ngoài.

27/7/1794, tư sản phản cách mạng đảo chính bắt và xử tử Rô-be-xpi-e.

d. Ý nghĩa lịch sử Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

Lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên cầm quyền xóa bỏ những trở ngại trên con đường phát triển của chủ nghĩa tư bản.

Giai cấp tư sản tỏ ra là giai cấp tiến bộ cách mạng, quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu đưa cách mạng đến đỉnh cao.

2. Luyện tập

Câu 1: Xã hội Pháp trước Cách mạng phân ra những đẳng cấp nào ?

Gợi ý trả lời

Có 3 đẳng cấp:

Đẳng cấp quý tộc: có mọi quyền, không đóng thuế.

Đẳng cấp tăng lữ: có mọi quyền, không đóng thuế.

Đẳng cấp 3 gồm tư sản, nông dân, bình dân thành thị, làm ra của cải, không có quyền về chính trị, phải đóng thuế, và làm nghĩa vụ phong kiến. Nông dân chiếm 90% dân số, tư sản đứng đầu đẳng cấp thứ ba vì họ có học, có quyền lợi kinh tế, nhưng không có tiền.

Câu 2:Vai trò của nhân dân trong Cách mạng tư sản Pháp được thể hiện ở những điểm nào?

Gợi ý trả lời

Quần chúng nhân dân đóng vai trò quyết định trong quá trình phát triển và kết quả của cách mạng, là động lực chủ yếu từng bước đưa cách mạng đại tới đỉnh cao. Điều này được thể hiện qua 3 sự kiện tiêu biểu của ba giai đoạn:

Ngày 14 -7 1789, quần chúng lao động Pa-ri đã phá ngục Ba-xti. Mở đầu cho cuộc cách mạng.

Ngày 10 -8 -1792, quần chúng nhân dân đứng lên khởi nghĩa lật đổ sự thống trị của phái Lập hiến, xóa bỏ chế độ phong kiến, thiết lập nền cộng hòa, đưa cách mạng phát triển lên một bước cao hơn.

Ngày 2 6 1793, trước tình trạng Tổ quốc lâm nguy, quần chúng nhân dân lại khởi nghĩa lật đổ phái Gi-rông-đanh, đưa phái Gia-cô-banh lên cầm quyền. Cách mạng Pháp đạt đến đỉnh cao.

Câu 3:Trình bày và phân tích ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII.

Gợi ý trả lời

Đã lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên cầm quyền.

Quần chúng nhân dân là lực lượng đông đảo nhất tham gia cách mạng, đưa cách mạng đạt đến đỉnh cao.

Thức tỉnh lực lượng dân chủ tiến bộ trên thế giới đứng lên chống chế độ phong kiến.

Mở ra thời kì thắng lợi và củng cố của chủ nghĩa tư bản trên thế giới.

3. Kết luận

Bài học tóm tắt tình hình nước Pháp và các cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII. Qua đó, các em nắm được tình hình nước Pháp trước cách mạng, Sự bùng nổ và phát triển của cách mạng tư sản Pháp.